Het bezoeken van een moskee

De weetjes van het bezoeken van een moskee.

In naam van Allah de Barmhartige de Genadevolle. En vrede en zegeningen zijn met eenieder van de profeten evenals met hen die hun boodschap volgen. Het onderwerp wat in deze video besproken zal worden is: Het bezoeken van een moskee.

Eerlijk gezegd vond ik het best spannend om voor de eerste keer een moskee binnen te lopen. Ik was toen maar net een jaartje bezig om te onderzoeken wat de islam voor mij zou betekenen en wist niet goed hoe ik voorbij mijn boekenkennis zou kunnen komen. Toen stelde een vriend voor om samen een keer naar de moskee te gaan. Ik was erg blij dat hij mij mee wilde nemen, want ik wist van toeten noch blazen als het aan kwam op moskeeën. Ik had eerder al halfslachtige pogingen ondernomen om ergens te gaan kijken, maar ik liep steeds tegen een aantal zaken aan. Allereerst was het lastig om moskeeën überhaupt te vinden! Ik zocht online of er ergens een lijst met gebedshuizen te vinden was maar kon alleen een oude lijst van een extreemrechtse website vinden (dit is bijna negen jaar geleden en gelukkig niet meer alleen het geval). Helaas kon ik niets ontdekken bij mij in de buurt.

Vervolgens keek ik of ik op een andere manier moskeeën kon vinden. Ik had een plattegrond van Amsterdam voor mijn neus en bedacht dat de legenda misschien wel informatie zou bevatten. Inderdaad stond er op de plattegrond een gekleurd maantje met een sterretje erboven. Sterker nog, er stonden er meerdere! Dat zouden dus moskee-adressen moeten zijn. Helaas stond er geen concrete naam of adres bij, wat uiteindelijk tot een lastige situatie leidde: omdat de meeste moskeeën in Nederland er niet uitzien als moskeeën maar omgebouwde scholen, fabriekshallen, garages of woningen zijn, zocht ik me ongans omdat niet zeker wist waar er een moskee zit.

Dat was dus mijn eerste barrière: hoe vind je het precieze adres van een moskee. Gelukkig heb je tegenwoordig een makkelijke website genaamd moskeewijzer.nl waar vele moskeeën op te vinden zijn, met naam, adres en soms zelfs een afbeelding of contactpersoon. Toen ik eenmaal een moskee had gevonden, kreeg ik te maken met de tweede barrière: mijzelf. Ik vond het eigenlijk best spannend om een Islamitisch gebedshuis binnen te gaan, omdat ik zelf nog niet goed wist wat ik wilde van de Islam of van de moslims. En ik was ook een beetje een ‘boertje van buiten’, waardoor ik die ‘andere’ cultuur (Turks, Marokkaans) ook wel spannend vond.

Uiteindelijk heeft het geholpen dat die vriend mij had meegenomen. Ik zag een moskee van binnen, ontmoette de mensen en besefte dat die culturele verschillen niet van primair belang waren. Toch bleven er wat vragen over en hier kwam barrière drie in beeld: de taal. Het bleek verdraaid lastig om in gesprek te raken met iemand die kennis over de Islam had, die vervolgens ook nog eens in die moskee kwam als ík er was, en die daarnaast ook nog eens Nederlands sprak. Vervolgens duurde het dus wel even voordat ik begreep waar de wasruimtes waren, hoe de toiletten werkten (geen wc-pot maar een gat in de grond met twee voetjes ernaast!), hoe de rituele wassing sowieso in elkaar stak of hoe je de gebedsruimte binnen stapte, of het gebed moest verrichten. Ik had geen idee wat er allemaal ‘hoorde’ in de moskee.

Ik was niet de enige, want een van de meest herkenbare verhalen die ik in de afgelopen tijd hoorde, was van een pasbekeerde broeder uit het Zuiden. Hij kwam met knikkende knieën voor het eerst een moskee binnen, zag mensen bidden, dook zelf vervolgens twee keer op de grond met zijn hoofd en liep met blozende wangen weer naar buiten. Hij had geen idee wat hij moest doen en schaamde zich enigszins voor zijn onhandigheid. Vooral dat schaamrood kwam mij persoonlijk zeer bekend voor. Enfin, voor wie dit ook herkenbaar is, probeer ik een korte handleiding voor moskeebezoek te geven.

Allereerst: hoe vind je een moskee bij jou in de buurt? Dat is tegenwoordig lekker makkelijk: check gewoon moskeewijzer.nl of google er op los. Vervolgens: hoe plan je een bezoek? Je kunt natuurlijk bellen met de moskee en vragen of ze een open dag hebben of wanneer je anders welkom bent (dat zou natuurlijk gewoon altijd moeten zijn!). Je kunt ook een bevriende moslim (of moslimkennis) vragen om je mee te nemen. Een vertrouwd gezicht doet soms wonderen.

Je kunt je verder voorbereiden door alvast wat boekjes over het islamitisch gebed door te nemen - zeker als je al moslim bent geworden, maar ook als je simpelweg nieuwsgierig naar de moskee of de islam bent. Je kunt dan lezen over de rituele wassing, over de smeekbeden die een moslim uitspreekt als hij/zij de gebedsruimte binnenloopt, over het korte gebed dat plaats vindt als begroeting bij binnenkomst, over de gebedsoproep, het gezamenlijke gebed en ga zo maar door. Je kunt dat soort boekjes vinden in Islamitische winkels maar ook online (bijvoorbeeld bij islamboeken.nl) of in de bibliotheek.

Een van de dingen die ik als vrijwilliger van het Landelijk Platform Nieuwe Moslims doe, is iemand die geïnteresseerd is (in het algemeen, in islam of om moslim te worden) mee te nemen naar een vrijdagspreek. We spreken dan van te voren af, waarbij ik uitleg wat de gebruiken zijn, hoe het gebed verloopt, de rituele wassing, eventueel de preek nadien nog nader toelicht. En ik ben echt niet de enige: als je interesse hebt om een keer naar de moskee te gaan, vraag het gewoon aan een moslim die je kent. En als je echt in Verweggistan leeft, geen idee hebt over de moskee in je buurt of (en laat bepaalde politici dit maar niet horen) dat je zelfs geen moslims in je buurt hebt wonen: drop ons een mailtje en dan regelen wij het wel voor je.

Als je eenmaal met iemand de moskee binnenloopt, is het een gebruik van de moslims om met je rechtervoet naar binnen te stappen om God te vragen de poorten naar barmhartigheid voor je te openen. Vervolgens let je goed op dat je niet per ongeluk het pad kruist van iemand die al aan het bidden is. Doe dit door zoveel mogelijk langs de achterkant van de gebedsruimte te lopen. Kijk gerust om je heen, groet de mensen met een vriendelijk knikje en ga rustig zitten. Als wij als moslims het goed hebben gedaan, heb je al een kopje thee gekregen en wat handen geschud. Je hoeft natuurlijk als niet-moslim niet deel te nemen aan het gebed. Je kunt, wanneer de eerste oproep tot het gebed klinkt, rustig achterin blijven zitten. Bij reguliere gebeden zullen mensen nu een aantal gebeden voor zichzelf doen. Op de vrijdag zal vervolgens de preek van de imam beginnen.

Na de tweede oproep (zowel op vrijdag als bij de reguliere gebeden), zul je merken dat het aanzienlijk stiller wordt en dat iedereen zich staand in rijen voorin de gebedsruimte opstelt. Nu gaat het gezamenlijk gebed plaatsvinden. De imam gaat het gebed voor. In de vroege ochtend en vanaf zonsondergang zijn de eerste gedeelten van het gezamenlijk gebed hardop. Zo ook bij het vrijdagsgebed in de vroege middag. Bij alle andere, reguliere gebeden overdag is het gebruikelijk om deze in stille vorm te verrichten. Het is in ieder geval goed als bezoeker om stil te zijn tijdens het gebed. Het is ook gebruikelijk om niet te spreken (zelfs niet te fluisteren) tijdens de vrijdagspreek. Bewaar je vragen maar voor na afloop.

Bij een aantal gebeden is het gebruikelijk om, na het gezamenlijk gebed, nog een individueel gebed te verrichten. Soms zijn er ook andere activiteiten zoals een korte les of lezing, een inzameling of gezamenlijk eten (vooral tijdens de Ramadan). Met een beetje mazzel willen ze op vrijdag nog wel eens de preek vertalen, omdat die meestal in het Arabisch (of Turks, Urdu of Bahasa Indonesia is). Wees daarna niet bevreesd om aan je gezelschap te vragen wat er gebeurt. Er is altijd wel iemand die het kan toelichten.

Een aantal zaken waar je eventueel rekening mee moet houden zijn de volgende: de moskeeën scheiden meestal de mannen en de vrouwen, zodat er voor verschillende mensen ook vaak verschillende ingangen zijn. Daarnaast zul je in de moskee vooral op sokken lopen – iets om over na te denken met betrekking tot hygiëne en voorkomen. Verder komen de mensen daar voor hun gebed, dus dan is het fijn als je ze niet afleidt met je verschijning. Probeer dus rekening te houden met je kleding, dat alles netjes en verzorgd is en niet op half elf hangt. Je bent per slot van rekening op bezoek in een huis van God!

Als dit allemaal wat intimiderend klinkt, wees niet bang: het is vaak ook erg gezellig in de moskee. Natuurlijk, het is een plek van aanbidding en dat dien je serieus te nemen, maar daarnaast is het ook een plek waar de moslimgemeenschap bijeenkomt om elkaar te zien en soms zelfs om feest te vieren als er iemand getrouwd is of wanneer er een kind geboren is. Wees dus welkom, en schroom niet om ons te mailen als je bij jou in de buurt naar de moskee wilt gaan!