De bekendmaking

Hoe vertel je jouw omgeving dat je moslim bent?

In naam van Allah de Barmhartige de Genadevolle. En vrede en zegeningen zijn met eenieder van de profeten evenals met hen die hun boodschap volgen. Het onderwerp wat in deze video besproken zal worden is: De bekendmaking.

Twee dagen na mijn geloofsgetuigenis in de moskee, sprak ik een familielid aan de telefoon. Ik was net klaar met werk en voelde me krachtig, opgelaten en opgeladen – alsof ik flink wat koppen espresso achterover gemikt had – en ik ging haar vertellen dat ik moslim was geworden. Het was alsof ik voor het eerst over de liefde van mijn leven sprak. Ik overdonderde en overrompelde haar. Ze schrok, vroeg me langzamer te praten, dacht dat ik aan de drugs was en kon uiteindelijk niet veel meer uitbrengen dan: ‘’goh, jongen, als dat je gelukkig maakt’’.

De derde dag na mijn geloofsgetuigenis sprak ik een ander familielid aan de telefoon en de toon van het gesprek was net even anders. Iets stiller, meer ruimtes tussen de woorden. Het ging wat stroever. Deze persoon was er niet overdadig blij mee, maar accepteerde het uiteindelijk wel. Net als bij mijn andere familielid stond mijn geluk centraal voor hem. Niet iedereen heeft dit geluk. In een tijd waar de Islam steeds meer als de grote boeman wordt gezien, kunnen veel familieleden of vrienden maar moeilijk overweg met een bekering tot de islam. Reacties kunnen variëren van boosheid of teleurstelling tot heftigere reacties, waarbij zelfs nieuwe moslims of moslima’s geweld wordt aangedaan of het huis uit worden gezet. Het is dus een beladen boodschap, die bekendmaking. En waar het hart vol van is, daar loopt de mond van over. Dus zie het maar eens voorzichtig te brengen, die beslissing om moslim te worden.

Hoe zou je de bekendmaking van je bekering beter kunnen voorbereiden dan ik? In mijn geval was er al een klein verschil tussen de verschillende reacties. Dit verschil kon ik later terugleiden naar het volgende punt: degene waar je meer contact mee hebt, zul je niet voor een verrassing stellen en die zal beter begrijpen wat de islam voor jou betekent. Contact leidt tot begrip. 

Toen ik net de islam begon te bestuderen, wist een aantal mensen om me heen hiervan. Ze zagen de boeken liggen, hoorden over mijn gesprekken met andere moslims, over mijn bezoek aan de moskee – mijn bekering kwam voor hen dus niet uit de lucht vallen. Anderen daarentegen, hadden geen enkel idee. Die wisten van al deze zaken niets af, met als gevolg dat het hun koud op hun dak viel. Een tip bij de bekendmaking: laat je ouders (vrienden, familieleden) al eerder (eventueel op subtiele wijze) merken dat je interesse hebt in de Islam. Geef ze de kans om het te zien en er zelfs eventueel naar te vragen. Laat het hen niet compleet verrassen.

Dit geeft je namelijk meteen de kans om te peilen hoe je moslimschap bij hen zal aankomen en daar kun je vervolgens beter op anticiperen. Als er extreem veel weerstand volgt op deze kleine stapjes richting de Islam (wat soms wel eens voorkomt bij nieuwe moslims) dan is het zaak om je bekering niet zozeer uit te stellen, maar er gevoeliger mee om te gaan. Dit is een van de zaken die je als nieuwe moslim in je gevoelens van gelukzaligheid nog wel eens kunt vergeten. Dan doe je familie en vrienden misschien wel onnodig pijn.

Als je nu merkt dat er geen weerstand op deze kleine stappen volgt, kun je een ander besluit nemen: je kunt bijvoorbeeld kijken of een ouder, broer of zus, of goede vriend, actief bij dit proces betrokken wilt zijn. Een zuster die al lange tijd moslima wilde worden, heeft een bevriende Marokkaanse familie gevraagd om haar en een vriendin naar de moskee te begeleiden op de dag van haar bekering. Haar moeder zag dit gebeuren en verraste de zuster door haar te vragen of ze dan ook mee mocht. Moeder, dochter en vriendin togen naar de moskee en werden geknuffeld en omhelsd door de dames van de plaatselijke moslimgemeenschap. Wat een begin!

Als bonus was daar nog de vader van het meisje, die er mordicus op tegen was dat zijn dochter moslima werd, maar die niet bestand was tegen zo veel liefde van moeder en dochter. Hij zette uiteindelijk weliswaar geen voet in de moskee maar bracht haar naar afloop wel een grote bos bloemen. Dit zijn de mooie verhalen. Soms vind je als nieuwe moslim echter flink wat weerstand op je pad. Er wordt gedreigd je uit huis te zetten, je te onterven, nooit meer met je te praten en nog meer vervelends. Wat dan? Je hebt in je hart al gekozen voor de Islam maar je familie en vrienden zijn uiteraard niet onbelangrijk. Gelukkig brengt de Koran hierin advies (H31:14-15):

وَوَصَّيْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْناً عَلَى وَهْنٍ وَفِصَالُهُ فِي عَامَيْنِ أَنِ اشْكُرْ لِي وَلِوَالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ {} وَإِن جَاهَدَاكَ عَلى أَن تُشْرِكَ بِي مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفاً وَاتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ

“En Wij bevolen de mens (goedheid) jegens zijn ouders. Zijn moeder droeg hem in zwakheid op zwakheid, en het zogen van hem duurde twee jaren. Wees daarom Mij en jouw ouders dankbaar. Tot Mij is de terugkeer. En als zij jou dwingen dat jij iets aan Mij toekent, zonder dat jij er kennis over hebt: gehoorzaam hun dan niet. En vergezel hen vriendelijk op de wereld. En volg de Weg van degenen die zich tot Mij hebben gewend. Daarna is tot Mij jullie terugkeer. Dan zal Ik jullie op de hoogte brengen van wat jullie plachten te doen.”

Vervolg dus je weg op het pad van de islam zoals je van plan was maar wees goed voor je ouders ( familie en vrienden) en laat hun weerstand tegen je moslimschap voor wat het is. “Leef met hen samen in de wereld op behoorlijke wijze en volg de weg van hem die zich tot Mij richt,” aldus de vertaling van de betekenissen van de Edele Koran. Praktisch gezien kan dit betekenen dat je ervoor kiest om de bekendmaking wat uit te stellen of (als je voor je veiligheid vreest) helemaal buiten beschouwing te laten. Dit is geen wenselijke situatie maar als je in een situatie van afhankelijkheid zit is dat misschien beter. Let wel: eerlijkheid is de beste wijze en ook altijd het pad waar je als moslim voor dient te kiezen.

Wanneer je echter in je lichamelijke en geestelijke welzijn wordt bedreigd is dat andere koek. Je kunt er dan gerust voor kiezen om je moslimschap nog even voor je te houden. Als je na een tijdje een opening ziet, kun je misschien alsnog de keuze maken om je naasten op de hoogte te stellen van je bekering. Er kleeft een risico aan, namelijk dat mensen zich in de maling genomen voelen. Anderzijds kun je ze dan ook zeggen: zie je dat ik niet op slechte maar op goede wijze ben veranderd? Mogelijk kan het daarmee de acceptatie in de hand werken.

Wat soms ook werkt is dat je in je directe omgeving bemiddeling zoekt door bijvoorbeeld een vriend van de familie, of middels een andere bekeerling (bijvoorbeeld door het landelijk platform nieuwe moslims). Het is van uitermate belang dat je als moslim je ouders blijft eren maar dat je tegelijkertijd ook je religie kunt uitoefenen. Helaas is in dat in het huidige maatschappelijke en politieke klimaat soms moeilijk. Bedenk je echter wel het volgende, want je hoeft nooit te wanhopen:

لاَ يُكَلِّفُ اللّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْراً كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلاَنَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

“Allah belast niemand dan volgens zijn vermogen. Voor hem is (de beloning voor) wat hij doet en voor hem is (de bestraffing voor) wat hij doet. (Zeg:) "Onze Heer, bestraf ons niet als wij vergeten of als wij fouten maken. Onze Heer, belast ons niet zoals U degenen voor ons belastte. Onze Heer belast ons niet met wat wij niet kunnen dragen en scheld ons kwijt en vergeef ons en wees ons genadig. U bent onze Meester, en help ons tegen het ongelovige volk". (H2:286)

Samenvattend wil ik jullie het volgende meegeven: behoud goed contact met je naasten, zodat je keuze voor de islam hen niet rauw op het dak kan vallen. Probeer hen te betrekken bij je bekeringsproces door hen bijvoorbeeld mee te nemen naar de moskee of kennis te laten maken met je nieuwe broeders of zusters. Mocht je, God behoede, in een situatie komen waarbij je vreest voor je eigen veiligheid, stel jezelf eerst in veiligheid en probeer de islam te beoefenen zonder hier de nadruk op te leggen. Als je op de langere termijn een opening ziet om met ouders, andere familieleden of vrienden in gesprek te gaan, laat dit dan niet na, mogelijk met behulp van bemiddeling van vrienden of iemand van het Landelijk Platform Nieuwe Moslims. En vergeet niet om je vast te houden aan je geloof en je vertrouwen te stellen in God.

Als laatste wil ik een oproep doen aan de islamitische gemeenschap, aan de individuele moslim maar ook aan de organisaties – de moskeeën, de maatschappelijk-culturele instellingen of zelfs sportclubs. Het is een simpele boodschap: bekommer je om je nieuwe broeders en zusters. Zeker niet elke nieuwe moslim heeft je hulp nodig, maar iedere moslim, nieuw of oud bij gebrek aan een betere omschrijving, heeft behoefte aan je broeder- of zusterschap. Koester elkaar en laat God die liefde tussen ons doen opbloeien.